Nieuws

Hoe vergelijk je een resultaat van een gedroogd of geconcentreerd product met de wettelijke limiet?

Je laat een gedroogd kruid of een fruitconcentraat analyseren. Het resultaat komt binnen. Maar wat is er nu gebeurd tijdens dat verwerkingsproces en tegen welke limiet vergelijk je dat eigenlijk?

Het probleem: water verdwijnt, pesticiden niet

Bij drogen of concentreren verdwijnt vocht uit het product. Pesticiden en contaminanten blijven echter grotendeels aanwezig. Het gevolg: een hogere concentratie per kilogram dan in het verse product.

De meeste wettelijke limieten gelden echter voor het verse product. Vergelijk je je resultaat dan rechtstreeks met die limiet, dan klopt de vergelijking niet meer: met een vals positief of niet-conformiteit als mogelijk gevolg.

Wat zegt de wetgeving?

Voor Pesticiden (Verordening 396/2005) geldt: 

limieten zijn meestal van toepassing op het verse product, met enkele uitzonderingen zoals gedroogde bonen, thee en specerijen. Test je een verwerkt product, dan mag je de limiet herberekenen met een processing factor.

Belangrijk: dit werkt niet in twee richtingen. Heb je een overschrijding op een vers product, dan mag je dat niet "wegverdunnen" door het te verwerken. Die regel bestaat om te garanderen dat goede landbouwpraktijken gerespecteerd worden. Een verwerkt product mag nooit gebruikt worden om een probleem aan de bron te maskeren.

Voor contaminanten (Verordening 2023/915) ligt het net iets anders. 

Hier zijn limieten vaak al heel specifiek vastgelegd per product;  soms zowel voor het verse als het verwerkte product. 

Een voorbeeld: voor ochratoxine A bestaat een limiet voor ruwe tarwe als voor voor brood. Ook zo voor gedroogd fruit en gedroogde kruiden, waar in de pesticidenwetgeving geen aparte limiet voor bestaat. 

Met andere woorden: je kan niet zomaar één regel toepassen op alle contaminanten. Per stof moet je telkens opnieuw nagaan welke limiet geldt en of een herberekening überhaupt zinvol of toegelaten is.

Waar vind je de juiste processing factor?

Hier wringt het schoentje. Een volledige, officiële lijst met processing factors per stof, product en proces bestaat niet en zal er voorlopig ook niet komen. De Europese Commissie geeft wel een leidraad met drie opties:

1. Stofspecifieke factoren: de meest correcte aanpak, specifiek voor één actieve stof, één product en één proces. De EFSA-databank bevat hiervoor gegevens, maar deze lijst dekt slechts een fractie van alle mogelijke combinaties.
2. Extrapolatie: bij sterk gelijkaardige producten (bv. pruim en kers) kan je dezelfde factor gebruiken, weliswaar nog steeds per actieve stof.
3. Generieke factoren: één factor per proces (bv. drogen), toegepast op alle stoffen. Minder nauwkeurig, maar in de praktijk veruit de meest gebruikte methode (en ook aanvaard door de bevoegde autoriteiten).

Hoe groot het verschil tussen stoffen kan zijn, illustreert het voorbeeld van druiven tot rozijnen: de ene actieve stof heeft een factor van 0,12 (verdunning), de andere 3,4 (sterke concentratie). Toch dezelfde stap in de keten, een totaal ander effect.

Hoe pakken wij dit aan?

(NIEUW!) Voor gedroogde en geconcentreerde producttypes kun je voortaan je processing factor meegeven via extranet. 

• Is een herberekening wettelijk toegelaten? Dan tonen we op je rapport zowel de oorspronkelijke limiet als de herberekende waarde. 
• Is herberekening niet toegelaten, bijvoorbeeld omdat de limiet al op het verwerkte product van toepassing is, dan zie je "niet van toepassing."

Zo zie je in één oogopslag welke limiet telt voor jouw product, zonder zelf te moeten uitzoeken welke regels van toepassing zijn.

Onze aanbeveling

Waar mogelijk raden we aan om te testen op het product waarop de limiet effectief van toepassing is. Een directe vergelijking is altijd het meest betrouwbaar. 

Heb je toch een processing factor nodig? Gebruik dan bij voorkeur een stofspecifieke factor. Werkt dat niet praktisch, dan helpen wij je met een correcte herberekening op basis van de generieke factor die je aanlevert.

Meer weten?

Heb je vragen over welke limiet van toepassing is op jouw product, of wil je weten hoe je een processing factor kan aanleveren? Neem contact op met je vaste contactpersoon bij Primoris of via hello@primoris-lab.com.